Büyük Osmanlı Projesi

Yazar: Mustafa Armağan

Adını üstünde Osmanlı'ya dair bir kitap...Aslında beklentim Osmanlı devlet ve hayat pratiğinin bugüne yansımasına dair birşeyler bulabileceğim yönünde idi. Ama bunun yerine biraz popülerize bir çalışma ile karşılaştım. Gerçi haksızlık yapmamak lazım zirâ, ince bir işçilik var. Şöyle ki, bir çok tarih kitabında mesnevi ve hikaye tarzı şeylere yer verilir ve padişahlarımızın üstünlüğüne vurgular yapılarak methiyeler düzülür. Bu kitapta kayıtları ile anlatılan herşeyin kanıtları sunuluyor. "Bilinmeyen Osmanlı" havasında ama daha az bilimsel bir eser.

İçerik olarak bir çok çarpık ve yanlış bilinen konuyu açıklamayı hedef edinmiş çalışma. Genel olarak popüler olarak Osmanlı'nın neden coğrafi keşif yapamadığından, kadınların sosyal hayattaki yerlerine kadar birçok konuya kısa kısa değinmiş yazar. Akıcı ve ilginç konulara yer vermesi okumayı kolaylaştırıyor. Çerez niyetine okunabilir :-)

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu

Yazar: Max Weber

Bu kitabı kişisel ilgi alanıma giren bir konu olan homo-economicus un gelişimi ile ilgili olduğu için okumak istemiştim. Zira, feodal toplumdan nasıl bir zihinsel kırılma ile endüstriyel topluma geçildiğine dair çoğu yüzeysel bilgilerim vardı. Ama bu kitap sayesinde bizim tarihimizde hiç olmayan bir kırılmanın yaşandığı hristiyan toplumlarını (çok objektif bulmasamda) tanıma imkânım oldu. Reform ve uzantısı olan Protestanlığın nasıl bir felsefesi olduğu, bu felsefenin kapitalist mantığı nasıl beslediği ve meşrulaştırdığını anlamak adına çok yararlı bir eserdi.
Tabii okurkende, asıl cevabını aradığım neden bizim değilde batılıların bu ilerlemeyi yapabildiğini anlamak mümkün oldu. Yaygın inanışın tersine dine bağlanma nedeni ile değil de dinden kopuş nedeniyle geri kaldığımıza dair olan inancımı Max Weber de teorileri ile desteklemiş oldu. Çünkü, ilk endüstriyel toplumlar sandığımız gibi dinden uzak hatta dinsiz toplumlar değil tam tersine iş ahlâkında zirve yapmış ve asketik toplumlarmış.
Keşke bunu, Tanzimat, Meşrutiyet "aydınları" ve ilk Cumhuriyet jakobenleri de görebilselermiş.